Lacoste thắng kiện Cartelo về vi phạm nhãn hiệu tại Trung Quốc
Phán quyết cuối cùng buộc các bên vận hành thương hiệu Cartelo chấm dứt hành vi xâm phạm và trả tổng cộng 15,05 triệu RMB. Vụ án cũng làm rõ vì sao hai logo cá sấu từng cùng tồn tại nhưng cách sử dụng mới vẫn có thể gây nhầm lẫn.

Lacoste và Cartelo đã trải qua nhiều năm tranh chấp liên quan đến hình cá sấu trên quần áo và phụ kiện tại Trung Quốc. Đầu năm 2024, Lacoste cho biết đã nhận phán quyết phúc thẩm cuối cùng trong vụ kiện mới. Tòa án Nhân dân cấp cao Bắc Kinh giữ nguyên kết luận rằng cách sử dụng các dấu hiệu bị kiện đã xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu cá sấu của Lacoste.
Điều đáng chú ý là kết quả này không chỉ dựa vào việc hai con cá sấu quay về hai hướng khác nhau. Tòa án xem xét tổng thể cách thể hiện nhãn hiệu, hàng hóa mang nhãn hiệu, mức độ nhận biết của người tiêu dùng và sự thay đổi trong cách Cartelo sử dụng dấu hiệu qua thời gian.
Kết quả vụ kiện Lacoste và Cartelo
Vụ án được xét xử sơ thẩm tại Tòa án Sở hữu trí tuệ Bắc Kinh theo số (2018) Jing 73 Min Chu No. 1127. Ở cấp phúc thẩm, Tòa án Nhân dân cấp cao Bắc Kinh giải quyết vụ án theo số (2022) Jing Min Zhong No. 293 và bác kháng cáo của các bị đơn.
Theo bản tổng hợp án lệ của International Trademark Association (INTA), các doanh nghiệp kiểm soát và vận hành thương hiệu Cartelo bị buộc chấm dứt hành vi xâm phạm, liên đới bồi thường 14,8 triệu RMB cho thiệt hại kinh tế và trả thêm 250.000 RMB chi phí hợp lý. Tổng số tiền là 15,05 triệu RMB.
- Dấu hiệu bị kiện được sử dụng trên quần áo, mũ, giày, thắt lưng, túi và bao bì sản phẩm.
- Tòa án nhận định cách sử dụng này làm giảm những yếu tố vốn giúp người tiêu dùng phân biệt hai thương hiệu.
- Khả năng người mua hiểu nhầm về nguồn gốc hàng hóa hoặc cho rằng hai bên có quan hệ với nhau là căn cứ quan trọng để xác định xâm phạm.
Phán quyết áp dụng cho hành vi và các dấu hiệu cụ thể được xem xét trong vụ án. Không nên diễn giải thành lệnh cấm mọi sản phẩm mang tên Cartelo hoặc kết luận rằng bất kỳ hình cá sấu nào quay sang trái cũng đương nhiên xâm phạm nhãn hiệu của Lacoste.
Cartelo của nước nào và có phải là Lacoste không?
Cartelo không phải là Lacoste và cũng không phải dòng sản phẩm trực thuộc Lacoste. Hồ sơ vụ án cho thấy dấu hiệu CARTELO có nguồn gốc pháp lý từ Crocodile International, doanh nghiệp Singapore từng đăng ký các nhãn hiệu liên quan tại Trung Quốc. Một trong các nhãn hiệu được chuyển cho Cartelo vào năm 2012. Đến năm 2016, Nanji E-Commerce (Shanghai) mua 95% vốn tại Cartelo và tham gia vận hành thương hiệu.
Vì vậy, nếu hỏi Cartelo là thương hiệu của nước nào, câu trả lời cần có bối cảnh: nền tảng của nhãn hiệu bắt nguồn từ doanh nghiệp Singapore, còn hoạt động thương mại bị xem xét trong vụ kiện mới gắn với Cartelo và các công ty Nanji tại Trung Quốc. Gọi Cartelo là thương hiệu Pháp hoặc một nhánh của Lacoste đều không chính xác.
| Tiêu chí | Lacoste | Cartelo |
|---|---|---|
| Nguồn gốc | Thương hiệu Pháp, nhãn hiệu cá sấu được đăng ký tại Pháp từ năm 1933 và tại Trung Quốc từ năm 1980 | Dấu hiệu CARTELO trong hồ sơ bắt nguồn từ Crocodile International của Singapore; sau đó được chuyển cho Cartelo |
| Hướng logo dễ nhận biết | Cá sấu quay sang phải theo góc nhìn của người xem | Cá sấu thường quay sang trái trong các dấu hiệu được đem ra so sánh |
| Vai trò trong vụ án | Chủ sở hữu nhãn hiệu số 141103, dùng làm căn cứ khởi kiện | Thương hiệu có các dấu hiệu bị cho là sử dụng theo cách gây nhầm lẫn |
| Quan hệ giữa hai bên | Không phải công ty mẹ của Cartelo | Không phải dòng sản phẩm hoặc thương hiệu con của Lacoste |

Vì sao phán quyết mới khác vụ kiện trước đây?
Năm 2010, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc từng giữ nguyên phán quyết không chấp nhận yêu cầu xâm phạm của Lacoste trong một vụ kiện trước. Khi đó, tòa cho rằng cách trình bày tổng thể có chữ CARTELO, lịch sử cùng tồn tại của hai dấu hiệu và nhận thức đã hình thành trên thị trường giúp người tiêu dùng phân biệt nguồn gốc hàng hóa.
Vụ kiện mới có bối cảnh sử dụng khác. Tòa án nhận thấy các bị đơn đã làm mờ những yếu tố phân biệt và tăng các điểm tương đồng với nhãn hiệu Lacoste. Khi cách sử dụng thay đổi đến mức thị trường không còn phân biệt được hai nguồn hàng, nền tảng cho việc cùng tồn tại cũng không còn. Đây là lý do phán quyết mới có thể xác định xâm phạm mà không phủ nhận rằng một cách sử dụng khác từng được tòa chấp nhận trước đó.
Trong quá trình phúc thẩm, các nhãn hiệu tranh chấp cũng đã bị tuyên vô hiệu. Tòa án vì thế đánh giá trực tiếp việc sử dụng dấu hiệu tương tự trên hàng hóa cùng loại hoặc có liên quan, cùng khả năng khiến công chúng hiểu nhầm về nguồn gốc thương mại.
Logo Cartelo và Lacoste khác nhau như thế nào?
Câu trả lời ngắn là logo Lacoste và Cartelo có thể được nhận biết qua hướng quay của cá sấu, phần chữ đi kèm và cách tạo hình. Tuy nhiên, trong pháp luật nhãn hiệu, chỉ lật hướng một hình vẽ không bảo đảm dấu hiệu mới đủ khác biệt.
- Mức độ giống nhau khi nhìn tổng thể, không chỉ ở một chi tiết riêng lẻ.
- Hàng hóa hoặc dịch vụ mà dấu hiệu được sử dụng.
- Mức độ nổi tiếng và khả năng phân biệt của nhãn hiệu có trước.
- Cách đặt logo trên sản phẩm, bao bì, biển quảng cáo và kênh bán hàng.
- Khả năng người tiêu dùng hiểu nhầm hai sản phẩm có cùng nguồn gốc hoặc có quan hệ thương mại.
Do đó, nhận xét phổ biến rằng hai logo chỉ khác nhau ở hướng quay là mô tả trực quan, không phải một phép thử pháp lý hoàn chỉnh. Kết luận xâm phạm luôn phụ thuộc vào từng dấu hiệu, từng cách sử dụng và chứng cứ của vụ án.
Bài học bảo hộ nhãn hiệu cho doanh nghiệp
Vụ Lacoste và Cartelo cho thấy giấy chứng nhận đăng ký không phải là lý do để doanh nghiệp sử dụng nhãn hiệu theo bất kỳ biến thể nào. Dấu hiệu dùng trên thị trường cần giữ được khoảng cách với quyền có trước và nhất quán với phương án đã được tra cứu, đăng ký.
- Tra cứu nhãn hiệu trước khi đặt tên, thiết kế logo hoặc mở rộng sang thị trường mới.
- Đánh giá cả hình, chữ, cách phát âm và tổng thể trình bày thay vì chỉ thay một chi tiết nhỏ.
- Kiểm soát cách đối tác, nhà phân phối và đơn vị gia công sử dụng nhãn hiệu trên sản phẩm thực tế.
- Theo dõi đơn đăng ký mới và lưu chứng cứ sử dụng để có thể phản đối hoặc xử lý xâm phạm kịp thời.
Doanh nghiệp có kế hoạch đăng ký ở nhiều quốc gia có thể tham khảo dịch vụ bảo hộ nhãn hiệu của JNT để đánh giá khả năng đăng ký, chuẩn bị hồ sơ và theo dõi quá trình thẩm định tại từng thị trường.
Câu hỏi thường gặp về Cartelo và Lacoste
Cartelo có phải là Lacoste không?
Không. Đây là hai thương hiệu khác nhau. Vụ kiện phát sinh vì cách sử dụng một số dấu hiệu cá sấu của Cartelo bị cho là quá gần với nhãn hiệu Lacoste và có khả năng khiến người mua nhầm lẫn.
Cartelo là thương hiệu của nước nào?
Nguồn gốc pháp lý của dấu hiệu CARTELO trong hồ sơ vụ án gắn với Crocodile International của Singapore. Sau khi nhãn hiệu được chuyển cho Cartelo, các công ty thuộc nhóm Nanji tại Trung Quốc tham gia kiểm soát và vận hành thương hiệu.
Logo Cartelo và Lacoste quay về hướng nào?
Trong các hình thường được so sánh, cá sấu Lacoste quay sang phải còn cá sấu Cartelo quay sang trái theo góc nhìn của người xem. Đây chỉ là một điểm nhận biết; chữ đi kèm, hình dáng và cách sử dụng thực tế cũng cần được xem xét.
Cartelo phải bồi thường bao nhiêu cho Lacoste?
Các bị đơn bị buộc liên đới trả 14,8 triệu RMB tiền bồi thường thiệt hại và 250.000 RMB chi phí hợp lý, tổng cộng 15,05 triệu RMB.
Phán quyết có cấm toàn bộ sản phẩm Cartelo không?
Không nên hiểu như vậy. Tòa án yêu cầu chấm dứt các hành vi xâm phạm được xác định trong vụ án. Phạm vi pháp lý gắn với các dấu hiệu, hàng hóa, chủ thể và cách sử dụng cụ thể mà tòa đã xem xét.

